Τρίτη, 1 Αυγούστου 2017

Ένα ολόγραμμα για τον βασιλιά-Dave Eggers.











O Άλαν Κλέι παίζοντας το τελευταίο χαρτί της επαγγελματικής του καριέρας, μεταφέρεται σε μια πόλη της Σαουδικής Αραβίας, εκπροσωπώντας την Reliant,τον μεγαλύτερο πάροχο τεχνολογιών πληροφορικής στον κόσμο.Ίσως τελικά το ταξίδι του αυτό να είναι η έξοδος του από την επικείμενη χρεωκοπία του, το εισιτήριο  για το κολέγιο της κόρης του. Στόχος του να υπογράψει με τον βασιλιά Αμπντουλάχ την συμμετοχή τους στο πιο μεγαλεπήβολο εγχείρημα του μονάρχη : την οικοδόμηση εκ του μηδενός μιας οικονομικής ζώνης στην μέση της ερήμου.

Εξοστρακισμένοι σε μια πελώρια σκηνή με την μυρωδιά του ιδρώτα και του πλαστικού να τους πνίγει, ο  Άλαν και η ομάδα του, η οποία αποτελείται από ακόμη τρία άτομα, περιμένουν την άφιξη του βασιλιά. Η έλλειψη φαγητού και ασύρματου δικτύου είναι θέματα που χρίζουν άμεσης επίλυσης από τον Άλαν, άλλωστε αυτός θα ήταν κι ένας τρόπος ίσως να κερδίσει τον σεβασμό των υπολοίπων μιας και η παρουσία του είναι περιττή.Η παρουσίαση θα γινόταν κάλλιστα χωρίς τον ίδιον, η γνωριμία με τον ανιψιό του βασιλιά ίσως ο μοναδικός λόγος που εξηγεί την υπαρξή του, τουλάχιστον εκεί μακριά στην Σαουδική Αραβία.

Ακολουθούν μέρες απραξίας, οι ρυθμοί εκεί δεν έχουν καμία σχέση με εκείνων της Αμερικής. Η αποχαύνωση της ερήμου παρασέρνει τον Άλαν μαζί της, κλείνεται σε ένα δωμάτιο πίνοντας ένα παράνομο αλκοόλ που του έχει προμηθεύσει μια Δανέζα γιατρός, γράφει επιστολές στην κόρη του τις οποίες ποτέ δεν θα στείλει, μονολογεί, εξερευνεί την πόλη, φλερτάρει, συζητά, γνωρίζει τον Γιουσέφ.

Το μυθιστόρημα αυτό του Ντέιβ Έγκερς είναι η ιστορία της οικονομικής κρίσης, της παρακμής του Δυτικού  κόσμου και της μετατόπισης του οικονομικού ενδιαφέροντος προς τις χώρες της Ανατολής.Κι ο Άλαν Κλέι είναι ο υπήκοος μια χώρας που ξεψυχά κι εμείς παρακολουθούμε την δική του πτώση. Ένα βιβλίο πιο επίκαιρο από ποτέ, ένα βιβλίο γεμάτο ουσία.Ναι, αυτό είναι.



Μετάφραση : Ελένη Ηλιοπούλου
Εκδόσεις: Κέδρος.




Τετάρτη, 12 Ιουλίου 2017

Η μελαγχολία της αντίστασης- Λάσλο Κρασναχορκάι.















Βρισκόμαστε σε μια μικρή πόλη της Ουγγαρίας, μια πόλη θαμμένη στο χιόνι που οι κάτοικοι είναι βυθισμένοι μέχρι τον λαιμό μέσα στον γλοιώδη χυλό των προλήψεων και των προκαταλήψεών τους. Μια πόλη χαμένη στην σκιά μιας αλλοτινής, χωρίς ηλεκτρικό, θέρμανση.
Η ιστορία ξεκινά με την επιστροφή της κ. Πφλάουμ, ένα ταξίδι που κατέληξε μια τραγική εμπειρία καθώς το εισιτήριο πρώτης θέσης δεν είχε καμία αξία, και ήταν υποχρεωμένη να υποστεί τις άθλιες συνθήκες αλλά και την σεξουαλική παρενόχληση ενός επιβαίνοντος.Τι φρίκη.
Ο αναγνώστης κινείται μέσα στους δρόμους της σχεδόν υπό εξαφάνισης πόλης, παρατηρεί την εγκατάλειψη, την πλαδαρότητα της.Βιώνει και ο ίδιος την απειλή που πλανάται στον αέρα, που επιτείνεται όταν καταφτάνει στην πόλη ένα τσίρκο που κουβαλάει μαζί του μια γιγαντιαία φάλαινα και τον ΄΄Πρίγκιπα'' με τα τρία μάτια. Οι πολίτες αποχαυνώνονται και υπνοβατώντας παίρνουν την κατάσταση της πόλης στα χέρια τους.
Ανάμεσά τους ο Βαλούσκα, ο αθώος, όμορφος Βαλούσκα που τελικά θα παρασυρθεί κι αυτός θα αφυπνιστεί μεμιάς από την ανθρώπινη κακία, θα την ενστερνιστεί και θα σωπάσει δια παντός.
Ένα μυθιστόρημα που περιγράφει αριστουργηματικά την κοινωνία μας, μια κοινωνία που είναι παραδομένη στους φόβους της, τις προκαταλήψεις,που είναι γερά στερεωμένη σε ψευδείς βεβαιότητες. ''Μια πνιγηρή τρύπα που πνίγει κάτω από το μαλακό της πάπλωμα κάθε κύμα καθαρού αέρα.Η γραφή του  Κρασναχορκάι σαρωτική.Μια πρόζα απαράμιλλης ομορφιάς , με τις υπνωτιστικές ποιητικές εικόνες του, και τον μακροπερίοδο λόγο του.Μια θλίψη διακατέχει το βιβλίο, η θλίψη της σήψης, της λήθης στην οποία η ανθρώπινη ύπαρξη βυθίζεται αργά μα σταθερά.



Η μετάφραση της Αβραμίδου είναι εξαιρετική.



Μετάφραση: Iωάννα Αβραμίδου
Εκδόσεις: Πόλις.

Σάββατο, 3 Ιουνίου 2017

Η Συντέλεια του κόσμου- Τζέννυ Έρπενμπεκ












Στις αρχές του περασμένου αιώνα γεννιέται ένα κορίτσι , από μάνα Εβραία και πατέρα χριστιανό.Ένα μωρό που έπαψε να αναπνέει , ήτανε δωρισμένο εξαρχής στον θάνατο βλέπεις. Μια χούφτα χιόνι μπορεί να το έσωζε, μπορεί και όχι, ποιος ξέρει.Τι θα συνέβαινε όμως, αν τελικά είχε σωθεί;Πόσα χρόνια θα ζούσε ακόμη; Τι θα του επεφύλασσε το μέλλον;

...Πριν από πολλά χρόνια είπε ο ένας τη μία λέξη, κι ο άλλος την άλλη λέξη, λέξεις μετακινήσανε τον αέρα, λέξεις γραφτήκανε με μελάνι σε χαρτί, καταχωριστήκανε, ο αέρας μετρήθηκε με αέρα και το μελάνι με μελάνι.Είναι κρίμα που δεν μπορεί να δει κανείς το σύνολο στο οποίο λέξεις από μελάνι μεταμορώνονται σε κάτι πραγματικό...

Η Έρπενμπεκ γράφει ένα βιβλίο για τον θάνατο. Μια ιστορία, βέβαια δεν αρκεί και γράφει  για μια ζωή που περιέχει δυνάμει πολλές ζωές.Αυτή η περιδίνηση σε τόπο, χρόνο και τις διαφορεικές εκδοχές αποτελούν έναν ισχυρό πυρήνα γύρω από τον οποίο η συγγραφέας  μας δίνει ένα μαγευτικό μυθιστόρημα. Με φόντο ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο ιστορικό πλαίσιο,η ηρωίδα της Έρπενμπεκ μεταστοιχιώνεται , ξεκινώντας από την Γαλικία της αυστροουγκρικης μοναρχίας περίπου το 1900,συνεχίζεται στην Βιέννη μετά το τέλος του Α΄Παγκοσμίου Πολέμου, στην Μόσχα την εποχή του σταλινισμού, στο Βερολίνο της Λαοκρατικής Δημοκρατιας για να ολοκληρωθεί στο Βερολίνο της σύγχρονής Επανενωμένης Γερμανίας.
Το βιβλίο χωρίζεται σε ‘’υποβιβλία’’ όσες και οι εκδοχές της ιστορίας, και ανάμεσά τους παρεμβάλλονται διάφορα ιντερμέδια που δίνουν στην αφήγηση έναν εξαίσιο ρυθμό. Η γραφή σε υπνωτίζει, σε μεταφέρει εδώ κι εκεί, παρατηρώντας την διαφορετική κάθε φορά εξέλιξη της ηρωίδας, τον διαφορετικό κάθε φορά θάνατο που έχει επιλέξει η συγγραφέας γι’αυτήν.

 Οι ήρωες παραμένουν ανώνυμοι, τι σημασία έχει άλλωστε το όνομα, η ιδιότητα του καθενός, ο ρόλος που έχει κληθεί να υπηρετήσει μέσα στο σύνολο έχει σημασία.Κι εδώ η συγγραφέας προσπαθεί να σώσει την ηρωίδα, την μεταθέτει, την μεταμορφώνει μέχρι να φτάσει στο  αναπόφευκτο τέλος, το οποίο δεν θα φέρει και την συντέλεια του κόσμου.

 Υ.γ Η μετάφραση του Αλέξανδρου Κυπριώτη εξαιρετική.

 Το καλοκαίρι του 2003 ένας μεταφραστής κάθεται στο γραφείο και παλεύει με τις λέξεις. Παλεύει με γερμανικές και ελληνικές λέξεις.Μεταφράζει τους Μπούντενμπροκ.Εκείνη την ημέρα δεν μπορεί να ξέρει ότι εκείνη η μετάφραση δεν θ ολοκληρωθεί.Ξέρει μόνο ότι εκείνη την ημέρα δεν μπορεί να παλέυει άλλο.Και σηκώνεται. Πηγαίνει στην βιβλιοθήκη του και διαλέγει ένα γερμανικό βιβλίο : ένα από τα βιβλία που του έχουν δώσει σε μια μικρή έκθεση γερμανικών εκδοτικών οίκων στο ΕΚΕΜΕΛ.Στο εξώφυλλο η Μόνα Λίζα του Μποτέρο.Με μαύρα γράμματα το όνομα της συγγραφέως :Jenny Erpenbeck.Αναρωτιέται πως την λένε Γέννυ ή Τζέννυ;Πως την φωνάζει η μάνα της ; σκέφτεται....Φεύγει από την βιβλιοθήκη του και πηγαίνει και κάθεται σε μια πολυθρόνα. Ανοίγει το  βιβλίο και αρχίζει να διαβάζει.Το κλείνει κάποιες ώρες μετά,όταν το έχει τελειώσει.Αλλά συνεχίζει να κάθεται.Για πρώτη φορά στην ζωή του νιώθει το βάρος της λέξης <<καθηλωμένος>>.Όλα εξαρτώταν από κάθε λέξη.
Περνά χρόνος. Μηνύματα. Τηλεφωνήματα.Μηνύματα.Τηλεφωνήματα.
Ένα πρωί ένας μεταφραστής αρχίζει να μεταφράζει:όταν το βρήκανε , στεκότανε νυχτιάτικα μες στο δρόμο, μ΄έναν άδειο κουβά στο χέρι, σ΄έναν εμπορικό δρόμο, και δεν έλεγε τίποτα.
Όλα όμως θα μπορούσαν να είχαν έρθει και αλλιώς.

Επίμετρο του μεταφραστή.




Μετάφραση : Aλέξανδρος Κυπριώτης
Εκδόσεις :Kαστανιώτη.