Σάββατο, 18 Φεβρουαρίου 2017

Το Εργοστάσιο Σφηκών- Iain Banks.















''Δυο χρόνια αφότου είχα σκοτώσει τον Μπλάιδ, δολοφόνησα τον μικρό μου αδερφό Πωλ. για τελείως διαφορετικούς και σίγουρα πιο σοβαρούς λόγους,και έναν χρόνο μετά τον Πωλ σκότωσα την μικρή μου ξαδέρφη Εσμεράλντα, μάλλον από σκέτο καπρίτσιο και χωρίς λόγο. Αυτό είναι το σκορ μου μέχρι σήμερα.Τρεις. Εδώ και χρόνια δεν έχω σκοτώσει κανέναν άλλο και δεν σκοπεύω να σκοτώσω ξανά στο μέλλον.
Ήταν απλώς μια φάση που περνούσα.''

Πρόκειται για ένα περίεργο, σοκαριστικό, πότε-πότε βάναυσο βιβλίο. Η ανάγνωσή του σε μερικά σημεία είναι μια απείρως οδυνηρή εμπειρία, αλλά ταυτόχρονα δεν τολμάς να πάρεις ανάσα μην σου ξεφύγει κάποιος συμβολισμός, ή κάποια εξαιρετική φράση.
Παρακολουθούμε την ζωή του δεκαεξάχρονου Φρανκ, ο οποίος και ζει απομονωμένα μαζί με τον πατέρα του στο νησί. Ο αδερφός του Έρικ, μόλις έχει δραπετεύσει από την ψυχιατρική κλινική, όπου και νοσηλευόταν τα τελευταία χρόνια.
Η περιγραφή της καθημερινότητας του Φρανκ, γίνεται με εκπληκτική σαφήνεια, η προσωπικότητα του δομείται με λεπτομέρεια. Η καθημερινή του διαδρομή, στους Θυσιαστικούς Πασσάλους, οι Τόποι των Κρανίων,το Εργοστάσιο των Σφηκών τοποθετημένο πάνω στην σοφίτα, το Ρολόι των βασανιστηρίων που περιγράφει με τόση λεπτομέρεια.Εκπληκτική γραφή και η φαντασία του συγγραφέα να οργιάζει.
Αλλά από την άλλη είναι και οι εξοργιστικές περιγραφές, των φόνων ή των βασανιστηρίων των δύσμοιρων ζώων που πέφτουν στα χέρια του.
Η ψυχαναγκαστική συμπεριφορά του πατέρα αλλά και του ίδιου, τα τηλεφωνήματα με τον αδερφό του Έρικ που βρίσκεται ολοένα και πιο κοντά τους,οι διάλογοι που σπάνε την σιωπή των σκέψεων είναι εξαιρετικοί.
Η βια αντί φωνής, η βία που χρησιμοποιείται σαν απόδειξη της ίδιας της ύπαρξης. Οι τύψεις δεν έχουν θέση εδώ, ο Φρανκ ρωτά, το εργοστάσιο απαντά.
Ένα βιβλίο που κατά λάθος έπεσε στα χέρια μου, άλλωστε ανήκει σε μια κατηγορία(τρόμου) η οποία δεν είναι το φόρτε μου. Κι έρχεται ο Banks να με διαψεύσει.
Το εργοστάσιο  Σφηκών είναι ένα εκπληκτικό, αλλόκοτο βιβλίο.Απολαυστικό τόσο για την απόλυτη θηριωδία του αλλά και το μήνυμά του, κυρίως γι' αυτό.




''Οι ζωές όλων μας είναι σύμβολα. όλα όσα κάνουμε είναι μέρος ενός μοτίβου, που κατά έναν μικρό έστω βαθμό το διαμορφώνουμε  και εμείς. Οι ισχυροί φτιάχνουν δικά τους μοτίβα και επηρεάζουν αυτά των άλλων ανθρώπων, ενώ οι αδύνατοι βλέπουν τις πορείες τους να χαράζονται από άλλους,οι αδύνατοι και οι άτυχοι, και οι ηλίθιοι.Το Εργοστάσιο των Σφηκών είναι μέρος αυτού του μοτίβου γιατί είναι μέρος της ζωής και - πολύ περισσότερο- μέρος του θανάτου. Είναι περίπλοκο, όπως  η ζωή, και έτσι υπάρχουν σε αυτό όλα τα στοιχεία της ζωής.Μπορεί να δίνει απαντήσεις σε ερωτήσεις επειδή κάθε ερώτηση είναι μια αρχή που ψάχνει  για ένα τέλος και το Εργοστάσιο μιλάει για το Τέλος, για τον ίδιο τον θάνατο.Εσείς κρατήστε τα ραβδιά σας και τα ζάρια σας και τα βιβλία σας, τις φωνές των πουλιών, τα μενταγιόν, τα σπλάχνα των ζώων και όλες αυτές τις μπούρδες, εγώ έχω το Εργοστάσιο, που ανήκει στο παρόν και στο μέλλον- όχι στο παρελθόν-.''




Μετάφραση: Βασίλης Μπαμπούρης
Εκδόσεις : Oξύ.

Κυριακή, 29 Ιανουαρίου 2017

LoLa's Sundays No.101


Little Scarlet-Walter Mosley.















Το φλεγόμενο, από την οργή των μαύρων στο γκέτο του Γουότς το καλοκαίρι του 1965, τοπίο θα επιλέξει να τοποθετήσει τους ήρωες του ο Μόσλυ. Μια ιστορία φυλετικού μίσους, που οδηγεί σε εξεγέρσεις, λεηλασίες και βέβαια στον φόνο. Ο φόνος μιας όμορφης μαύρης κοκκινομάλλας , που είναι γνωστή ως Λιτλ Σκάρλετ και η αποφυγή της βίας που απειλεί να ξεσπάσει πάλι η αφορμή μιας συνεργασίας, ακατάληπτης τότε. Μιλάμε για μια περίοδο οδυνηρή ως προς την μεταχείριση των μαύρων στην Αμερική.
Ο βασικός ύποπτος είναι ένας λευκός άνδρας, τον οποίο η Λίτλ Σκάρλετ θα βοηθήσει να ξεφύγει από την οργή του πλήθους που απειλεί να τον λιντσάρει. Έπειτα βρίσκεται άγρια δολοφονημένη. Υπό άλλες συνθήκες αυτό θα διευκόλυνε κατά πολύ την δουλειά της αστυνομίας, ο άνδρας θα καταδικαζόταν και η υπόθεση θα έκλεινε.Η απειλή όμως παραμονεύει, η είδηση αυτή του λευκού εγκληματία θα αναζωπύρωνε την φωτιά της βίας.
Κι εδώ καλείται ο Ίζυ να εξιχνιάσει την υπόθεση. Ακριβώς επειδή είναι μαύρος θα μπορούσε να κινηθεί με ευκολία, μέσα στο γκέτο, να συλλέξει πληροφορίες, να ανακαλύψει τον δολοφόνο.
Κι έτσι ξεκινά το κυνήγι με μια επιστολή στην τσέπη, που του παραχωρεί το ελεύθερο,ένα πάσο για τις λευκές γειτονιές.Θα έρθει αντιμέτωπος με την μιζέρια, την καχυποψία και το μίσος, θα γνωρίσει ανθρώπους που κρύβονται πίσω από το μακιγιάζ δεκαετίες ολόκληρες,περιφερόμενοι σαν κλόουν.

Με μια γλώσσα αν και απλή δυνατή, η πλοκή ρέει, με την απαραίτητη κορύφωση στο τέλος. Ο πολύπλοκος χαρακτήρας του Ίζυ υφαίνεται θαυμάσια, ο Μόσλυ μας βυθίζει για τα καλά μέσα στον κόσμο του. Άλλωστε ξέρει ακριβώς γιατί γράφει, υπήρξε παρών εκείνη την εβδομάδα, αν και δεκατριών χρόνων, σκηνές έχουν χαραχθεί μέσα του.
Η ατμόσφαιρα του βιβλίου σε τόνους άσπρου μαύρου, φαίνεται ''η ανάμειξη των χρωμάτων'' την περίοδο εκείνη, δεν ήταν καλαίσθητη.


Μετάφραση :Άλκηστις Τριμπέρη
Εκδόσεις : Πόλις.