Η Ώρα του αστεριού-Κλαρίσε Λισπέκτορ.

''Tο βιβλίο είναι γραμμένο από χέρι ασθενικό και παθιασμένο.Η Κλαρίσε είχε ήδη κατά κάποιο τρόπο πάψει να είναι δημιουργός, να είναι συγγραφέας.Είναι το τελευταίο κείμενο, εκείνο που έρχεται μετά.Μετά από όλα τα βιβλία.Μετά τον χρόνο. Μετά το εγώ.Ανήκει στην αιωνιότητα , σε εκείνο τον χρόνο  πριν από το μετά από το εγώ, τον οποίο τίποτα δεν μπορεί να διακόψει.Στον χρόνο εκείνο,  σε εκείνη την μυστική και αιώνια ζωή θραύσματα της οποίας είμαστε''.



H Ώρα του αστεριού αφηγείται την ζωή της μικροσκοπικής Μακκαμπέας. Ένα κορίτσι ορφανό, υποσιτισμένο που αγγίζει σχεδόν τα όρια της ανυπαρξίας. Δεν γνωρίζει τίποτα, δεν την ενδιαφέρει τίποτα, δεν ελπίζει πάρα μόνο ζει και είναι ευτυχισμένη. Δεν μπορεί να μην είναι. Δεν ελπίζει σ' ένα υπέρλαμπρο μέλλον, δεν θυσιάζει  την ζωή της για το αιώνιο ύστερα, το μετά πάρα μόνο για το τώρα, το παρόν είναι αυτό που μετρά.
Θα γνωρίσει τον Ολύμπικο, θα νιώσει το σώμα της να λαχταρά. Εκείνον με το πολύτιμο σπέρμα.Βέβαια, εκείνος θα την παρατήσει για κάποιαν άλλη, τι να την κάνει την Μακκαμπέα με τις μαραζωμένες ωοθήκες; είναι απλά ένα υποπροϊόν,Θα γνωρίσει την Γκλόρια,τούτη εδώ είναι άλλου επιπέδου.
Μα εδώ δεν είναι η ιστορία που βρίθει θαυμασμού. Είναι  ο τρόπος συγγραφής της. Γινόμαστε μάρτυρες στην διαδικασίας γέννησης της, στο τρόπο που χτίζεται από την συγγραφέα. την έκρηξη που βγαίνει μέσα από τις λέξεις, μέσα από εκείνη. Ένα μεγάλο βιβλίο που δεν γνωρίζει τίποτα, ένας τεράστιος ποταμός ερωτημάτων, τεράστιων και ταπεινών, που δεν ζητούν απαντήσεις: ζητούν την ζωή.
Ένα βιβλίο για την απλότητα της ζωής, για τις χαμένες απολαύσεις, εκείνες που έχουμε ξεχάσει από καιρό. Tρέχουμε, να φτιάξουμε ένα φανταχτερό μέλλον, μουντζουρώνοντας το παρόν.
Οι λέξεις της Κλαρίσε σε καταπίνουν.


Με την ιστορία αυτή θα ευαισθητοποιώ, και ξέρω καλά πως κάθε μέρα είναι μέρα κλεμμένη από τον θάνατο.Δεν είμαι διανοούμενος , γράφω με το σώμα.Και αυτό που γράφω είναι υγρή ομίχλη.Οι λέξεις είναι ήχοι μεταγγισμένη από σκιές που διασταυρώνονται  ανόμοιες, σταλακτίτες, δαντέλα, μετουσιωμένη μουσική εκκλησιαστικού οργάνου.Σχεδόν δεν τολμώ  να κραυγάσω λέξεις σ'αυτό το παλλόμενο πλούσιο δίχτυ, το νοσηρό και σκοτεινό που έχει για αντίστιξη το τραχύ μπάσο του πόνου.Allegro con brio. Θα προσπαθήσω να βγάλω από το κάρβουνο χρυσάφι.Ξέρω πως αναβάλλω την ιστορία και πως παίζω μπάλα δίχως μπάλα.Τ γεγονός είναι πράξη; Ορκίζομαι πως το βιβλίο αυτό είανι φτιαγμένο δίχως λέξεις.Είναι βουβή φωτογραφία.Το βιβλίο αυτό είναι σιωπή.Το βιβλίο αυτό είναι ερώτημα.

 Mετάφραση: Μάριος Χατζηπροκοπίου
Εκδόσεις : Αντίποδες
Επίμετρο: ΕΛΕΝ ΣΙΞΟΥ.


Υ.Γ

Ένα απόσπασμα της Μήτσορα(Με λένε Λέξη, εκδ.Πατάκη)), που δεν σταμάτησα να σκέφτομαι κατά την διάρκεια της ανάγνωσης :
H διαδρομή μας είναι ανεπανάληπτη, ποτέ δεν θα γυρίσουμε πίσω.Χείμαρροι μας κόβουν τον δρόμο,όλες οι γέφυρες είναι τόσο φθαρμένες από τα βήματα άλλων ταξιδιωτών, που είναι επικίνδυνες.Αυτά παθαίνουν όσοι δεν θέλουν να είναι υπάλληλοι της πραγματικότητας. Εκείνοι πεθαίνουν χωρίς να έχουν αναρωτηθεί για τίποτα, εκείνοι έχουν μόνο Ανάγκες, ενώ εμείς εστιάζουμε μόνο στην Επιθυμία.Πρώτα από όλα να μην είμαστε όλοι ίδιοι, αλλά και να μην πνιγόμαστε σε μια κουταλιά νερό,σε μια σταγόνα ιδρώτα.Επιθυμούμε την απουσία της θλίψης ενώ βυθιζόμαστε σ'αυτήν και πιάνουμε πάτο στην απουσία του Θεού.
...Η αναπνοή μα έχει λιγοστέψει  και δεν είμαστε ούτε κόκκος σινάπεως , σ'αυτό το βιβλίο της Σκόνης μας.Κατοικούμε εδώ, στην γειτονιά των Κλονισμένων, στα μπάζα, στα πρώην ρεύματα, στις οικοδομές που καταρρέουν, σε ό,τι αρχίζει ακαθόριστο , αλλά δεν καταφέρνει,ούτε με κόπο να εξαφανιστεί.Κι όσο κι αν ανεμίζει ακόμα στο μυαλό μας η Ιδέα της Απόστασης , από το εργαστήριο παραγωγής μας, που μας  όρισε ελαττωματικούς, ποτέ δεν φτάνουμε, δεν ολοκληρωνόμαστε από ευχή ή κατάρα, και στο τέλος καταλήγουμε ένα σκουπίδι στο μάτι του περαστικού, που, αν δακρύσει, σκοντάφτει και πέφτει, ενώ εμείς γελάμε με ό,τι αμυδρά αντιλαμβανόμαστε.
 

LoLa's Sundays No.106

LoLa's Sundays No.105

LoLa's Sundays No.104

Το Εργοστάσιο Σφηκών- Iain Banks.

''Δυο χρόνια αφότου είχα σκοτώσει τον Μπλάιδ, δολοφόνησα τον μικρό μου αδερφό Πωλ. για τελείως διαφορετικούς και σίγουρα πιο σοβαρούς λόγους,και έναν χρόνο μετά τον Πωλ σκότωσα την μικρή μου ξαδέρφη Εσμεράλντα, μάλλον από σκέτο καπρίτσιο και χωρίς λόγο. Αυτό είναι το σκορ μου μέχρι σήμερα.Τρεις. Εδώ και χρόνια δεν έχω σκοτώσει κανέναν άλλο και δεν σκοπεύω να σκοτώσω ξανά στο μέλλον.
Ήταν απλώς μια φάση που περνούσα.''

Πρόκειται για ένα περίεργο, σοκαριστικό, πότε-πότε βάναυσο βιβλίο. Η ανάγνωσή του σε μερικά σημεία είναι μια απείρως οδυνηρή εμπειρία, αλλά ταυτόχρονα δεν τολμάς να πάρεις ανάσα μην σου ξεφύγει κάποιος συμβολισμός, ή κάποια εξαιρετική φράση.
Παρακολουθούμε την ζωή του δεκαεξάχρονου Φρανκ, ο οποίος και ζει απομονωμένα μαζί με τον πατέρα του στο νησί. Ο αδερφός του Έρικ, μόλις έχει δραπετεύσει από την ψυχιατρική κλινική, όπου και νοσηλευόταν τα τελευταία χρόνια.
Η περιγραφή της καθημερινότητας του Φρανκ, γίνεται με εκπληκτική σαφήνεια, η προσωπικότητα του δομείται με λεπτομέρεια. Η καθημερινή του διαδρομή, στους Θυσιαστικούς Πασσάλους, οι Τόποι των Κρανίων,το Εργοστάσιο των Σφηκών τοποθετημένο πάνω στην σοφίτα, το Ρολόι των βασανιστηρίων που περιγράφει με τόση λεπτομέρεια.Εκπληκτική γραφή και η φαντασία του συγγραφέα να οργιάζει.
Αλλά από την άλλη είναι και οι εξοργιστικές περιγραφές, των φόνων ή των βασανιστηρίων των δύσμοιρων ζώων που πέφτουν στα χέρια του.
Η ψυχαναγκαστική συμπεριφορά του πατέρα αλλά και του ίδιου, τα τηλεφωνήματα με τον αδερφό του Έρικ που βρίσκεται ολοένα και πιο κοντά τους,οι διάλογοι που σπάνε την σιωπή των σκέψεων είναι εξαιρετικοί.
Η βια αντί φωνής, η βία που χρησιμοποιείται σαν απόδειξη της ίδιας της ύπαρξης. Οι τύψεις δεν έχουν θέση εδώ, ο Φρανκ ρωτά, το εργοστάσιο απαντά.
Ένα βιβλίο που κατά λάθος έπεσε στα χέρια μου, άλλωστε ανήκει σε μια κατηγορία(τρόμου) η οποία δεν είναι το φόρτε μου. Κι έρχεται ο Banks να με διαψεύσει.
Το εργοστάσιο  Σφηκών είναι ένα εκπληκτικό, αλλόκοτο βιβλίο.Απολαυστικό τόσο για την απόλυτη θηριωδία του αλλά και το μήνυμά του, κυρίως γι' αυτό.




''Οι ζωές όλων μας είναι σύμβολα. όλα όσα κάνουμε είναι μέρος ενός μοτίβου, που κατά έναν μικρό έστω βαθμό το διαμορφώνουμε  και εμείς. Οι ισχυροί φτιάχνουν δικά τους μοτίβα και επηρεάζουν αυτά των άλλων ανθρώπων, ενώ οι αδύνατοι βλέπουν τις πορείες τους να χαράζονται από άλλους,οι αδύνατοι και οι άτυχοι, και οι ηλίθιοι.Το Εργοστάσιο των Σφηκών είναι μέρος αυτού του μοτίβου γιατί είναι μέρος της ζωής και - πολύ περισσότερο- μέρος του θανάτου. Είναι περίπλοκο, όπως  η ζωή, και έτσι υπάρχουν σε αυτό όλα τα στοιχεία της ζωής.Μπορεί να δίνει απαντήσεις σε ερωτήσεις επειδή κάθε ερώτηση είναι μια αρχή που ψάχνει  για ένα τέλος και το Εργοστάσιο μιλάει για το Τέλος, για τον ίδιο τον θάνατο.Εσείς κρατήστε τα ραβδιά σας και τα ζάρια σας και τα βιβλία σας, τις φωνές των πουλιών, τα μενταγιόν, τα σπλάχνα των ζώων και όλες αυτές τις μπούρδες, εγώ έχω το Εργοστάσιο, που ανήκει στο παρόν και στο μέλλον- όχι στο παρελθόν-.''




Μετάφραση: Βασίλης Μπαμπούρης
Εκδόσεις : Oξύ.

LoLa's Sundays No.103

LoLa's Sundays No.102